موضوعات

در دوران شیردهی چه چیزهایی بخوریم ؟

تغذیه در دوران شیردهی


  • در هرم غذايي، سهمهاي توصيه شده در هر گروه از مواد غذايي در دوران شيردهي مشابه دوران بارداري ميباشد.
  • نياز مادر شيرده به كالري حدود 500 كيلو كالري بيش از دوران قبل از بارداري است. براي تامين اين مقدار كالري علاوه بر مواد غذايي مقوي، از چربيهاي ذخيره شده در بدن مادر در دوران بارداري نيز استفاده ميشود. ذخاير چربي مادر كه در طي بارداري ذخيره شده است، 100 تا 150 كيلوكالري از انرژي مورد نياز براي توليد شير را فراهم ميكند. دريافت كالري ناكافي سبب كاهش توليد شير ميشود.


در دوران شیردهی چه غذاهایی باید خورد ؟


# هر چند توليد شير مادر بستگي به مقدار مايعات مصرفي مادر ندارد و مصرف مايعات سبب افزايش توليد شير نميشود ولي 8 -10 ليوان در روز مايعات شامل براي پيشگيري از كم آبي بدن، مادران شيرده بايد به مقدار كافي مايعات بنوشند. حدود شير، دوغ كم نمك وبدون گاز، چاي و آب ميوه طبيعي بنوشند و حتي مواد غذايي آب دار مانند انواع آش سوپ و انواع خورشها را ميل كنند.

# غذاي مادر شيرده بايد حاوي مقادير كافي از 5 گروه غذايي اصلي باشد تا از دريافت ويتامين و املاح معدني به ميزان كافي اطمينان حاصل شود.

# مقدار ويتامين موجود در شير مادر عمدتا انعكاسي از مقدار ويتامين مصرفي مادر است. ميزان ويتامين D شير مادر به ميزان قرار گرفتن او در معرض نور مستقيم خورشيد وابسته است.

# وجود مواد معدني نظير كلسيم، آهن، روي، مس، فسفر و يد در تغذيه مادر شيرده ضروري است. با اين حال برخي از مواد معدني مانند كلسيم، فسفر، آهن و روي، بدون توجه به دريافت غذا، ميتواند از ذخاير بدن مادر به شير وارد شوند. اما وجود برخي مواد معدني همچون يد در شير مادر ارتباط مستقيمي با تغذيه او دارد. . بنابراين در هر حال تغذيه مناسب مادر شيرده جهت تامين انواع مواد معدني ضروري مخصوصا كلسيم ، آهن و يد براي سلامتي مادر و شيرخوار ضروري است.

# توصيه ميشود مادران شيرده همچون دوران بارداري از منابع كلسيم و ساير مواد معدني استفاده كند و همچنين از نمك يد دار تصفيه شده به مقدار كم و با شرايط نگهداري مناسب استفاده كنند. يعني با نگهداري نمك يد دار در ظروف در بسته و دور از نور، يد موجود در نمك را حفظ كنند. هم چنين توصيه ميشود براي پايدار ماندن يد در غذاها، نمك در انتهاي پخت به غذا اضافه شود.

# لازم است مصرف قرص فروسولفات تا 3 ماه بعد از زايمان ادامه يابد.


در دوران بارداری چه چیزهایی نباید بخوریم ؟


# مصرف نوشابه هاي كافئيندار اعم از چاي غليظ، قهوه، كوكاكولا و ... بايد كاهش يابد زيرا مصرف اين مواد ممكن است سبب تحريك پذيري، بي اشتهايي و كم خوابي شير خوار شود. هم چنين از نوشيدن الكل بايد خودداري كرد.

# مصرف برخي غذاها مانند سير، انواع كلم، پياز، مارچوبه و تربچه و يا غذاهاي پر ادويه و پر چاشني ممكن است روي طعم شير اثر بگذارد و تغيير ناگهاني طعم شير سبب تمايل نداشتن شيرخوار به شير خوردن شود. با توجه به تاثير برخي مواد غذايي بر طعم شير، در صورتي كه شير خوار از شير خوردن امتناع ميكند بهتر است مادران از مصرف اين مواد خودداري كرده يا مصرف آن را محدود كنند.

# بعضي از شيرخواران ممكن است غذاهايي كه مادر مصرف كرده و وارد شير او شده است تحمل نكنند. به عنوان مثال، مصرف سير، پياز و يا حبوبات توسط مادر ممكن است موجب دردهاي شكمي و يا توليد قولنج در شير خوار شود. هم چنين كلم، شلغم و يا ميوههاي مثل زرد آلو، آلو، هلو، هندوانه و بعضي سبزيها در صورتي كه زياد مصرف شوند ممكن است موجب نفخ و دردهاي شكمي در شيرخوار شوند. بنابراين مادر بايد دقت كند در صورتي كه طي 24 ساعت پس از خوردن موادي كه در بالا ذكر شد، شير خوار دچار نفخ و دل درد شود از مصرف آنها خودداري كند. بطور كلي مادر شيرده هر غذايي را كه ميل دارد ميتواند مصرف كند مگر آنكه حس كند شيرخوار وي پس از خوردن آن غذا توسط مادر دچار دردهاي شكمي شود.


کاهش وزن بعد از زایمان


كاهش وزن بعد از زايمان بايد تدريجي صورت گيرد تا بر مقدار شير مادر تاثير نگذارد. لازم به ذكر است كه شيردهي خود سبب كاهش تدريجي وزن مادر ميشود، با اين شرط كه مواد مغذي لازم با مصرف مواد غذايي مناسب و كافي براي مادر

تامين شود.

كاهش وزن دوران شيردهي بايد بيشتر از كم خوري و محدود كردن رژيم غذايي، متكي بر افزايش تحرک و انجام فعاليتهاي بدني باشد وزن گيري مناسب شير خوار در طول دوران شيرخوارگي به خصوص 6 ماه اول نشان دهنده كافي بودن مقدار شير مادر ميباشد و مادر با اطمينان از كافي بودن شير خود ميتواند كمتر از 450 گرم در هفته كاهش وزن داشته باشد. زنان شيرده داراي اضافه وزن ميتوانند با كاهش مصرف غذاهاي سرشار از چربي و قندهاي ساده در حدود 500 كيلوكالري از انرژي دريافتي را كاهش دهند اما بايد غذاهاي سرشار از كلسيم، سبزيها و ميوهها را بيشتر مصرف كنند.