موضوعات

بیماری گواتر چیست ؟

اختلالات ناشی از کمبود يد

مشكل كمبود يد و اختلالات ناشي از آن در بسياري از مناطق ايران به عنوان يك بيماري آندميك شناخته شده است. ید یک عنصر اساسی برای بقای انسان است. اين ماده غذايي براي رشد و نمو فرد، حتي قبل از تولد نیز مورد نیاز است.

تولید هورمون هاي تيروئيدي وابسته به وجود يد است . اين هورمون ها برای رشد و نمو و عملكرد طبيعي بدن، مغز و دستگاه عصبي، حفظ گرمای بدن و انرژي ضروري هستند.

وقتي يد به اندازه كافي به بدن نرسد، تيروئيد نمي تواند به اندازه كافي هورمون بسازد.

این کمبود ید را مجموعا "اختلالات ناشي از فقر يد يا Iodine Deficiency Disorders و يا به اختصار IDD " مي نامند که شامل بیماری های گواتر، هيپوتيروئيديسم ( کم کاری تیروئید) ، كرتینیسم ، ناباروري ، سقط و مرده زايي ، مرگ و مير كودكان می باشد.

گواتر چه زمانی به وجود می آید ؟


زمانی که بدن با کمبود بد مواجه می شود غده تیروئید در جستجو برای به دست آوردن ید بیشتر بزرگ می شود. غده تیروئید درست جلوی حنجره و در قسمت قدامی گردن قرار دارد.

هر کشوری بنا به سیاست های متفاوت خود ماده خاصی که اکثریت مردم از آن استفاده می کنند را با ید غنی می کند. برخی کشورها آرد و نان را با ید غنی می کنند. در ایران نمک های تصفیه شده همگی دارای ید کافی هستند. به همین دلیل توصیه می شود که حتما از نمک های ید دار استفاده شده و مصرف نمک های دریایی ، نمک هایی که از مکان غیر معتبر خریداری شده و یا روی بسته بندی آنها نوشته ای مبنی بر غنی شده با ید وجود ندارد ، مورد استفاده طولانی مدت خانواده قرار نگیرد.

ابتلای مردم یک منطقه به گواتر نشانه كمبود يد است كه از سنين كودكي ظاهر می شود و با افزايش سن، بزرگتر شده و پس از بيست سالگي معمولا " به صورت گواترهاي گره دار در مي آيد. در سنين پايين شيوع در دخترا ن و پسران يكسان است ولي پس از بلوغ شیوع آن در پسران کاهش مي يابد.

گاهي در مناطق كمبود يد ، زنان تا 6 برابر بیشتر در معرض عوارض قرار مي گيرند.


درجه بندی بیماری گواتر


گواتر درجه صفر

گواتر غير قابل لمس و غير قابل رويت است

گواتر درجه 1

توده ای در جلوی گردن، قابل لمس است اما در وضعیت طبيعي گردن ديده نمي شود، اگر سر به طرف بالا گرفته شود با انجام عمل بلع توده قابل رويت است و حركت مي كند

گواتر درجه 2

توده قابل رويت در جلوی گردن است كه در وضعیت طبيعی گردن نيز ديده مي شود و نمايانگر بزرگي تيروئيد است و در هنگام لمس احساس مي شود