موضوعات

علائم و درمان سرمازدگی در کودکان

سرمازدگی چیست ؟


كاهش دماي بدن به زير 35 درجه سانتیگراد را سرمازدگي يا هيپوترمي گويند. وقتي بدن به هر علتي حرارت از دست بدهد با كاهش جريان خون پوست، لرز ايجاد می شود.

در اين حالت لرز يك مكانیسم دفاعي است و با افزايش سوخت و ساز تلاش میکند تعادل برقرار كند و دماي بدن را حدود 37 درجه سانتی گراد نگه دارد. اما اگر اين تعادل بهم بخورد مثلاً بدن درمعرض سرماي بيش از حد قرار گيرد و يا انرژي كافي براي سوخت و ساز نداشته باشد ديگر نمی تواند دماي لازم را حفظ كند و دماي بدن اندك اندك افت می کند.

همزمان با اين كاهش دما، عملكرد دستگاه هاي مختلف بدن مانند مغز، گردش خون كلي هها و ماهیچه ها دچار اختلال می شوند و كم كم با پیشرفت افت دما اين دستگاه ها كه براي فعاليت نياز به دماي 37 درجه دارند از كار می افتند.


راه های پیشگیری از سرمازدگی در کودکان


! از تمام کودکان كه در فصل زمستان ، به ویژه آن هايي كه به ورزش هاي زمستانی می پردازند بايد به دقت مراقبت نمود، لباس هاي چند لايه به كودك پوشاند تا حرارت بدن او خارج نشود.

! تمام ورزش هاي زمستاني بايد به صورت گروهي انجام شود و هيچ كس نبايد به تنهايي به اين قبيل ورزش ها بپردازد تا اگر آسیبی اتفاق افتاد همیشه كسي براي كمك حضور داشته باشد.

! بیشترین اندام هايي كه در معرض خطر سرمازدگي قرار دارند، دست، پا و بخش هايي مثل گوش ها، بيني وانگشتان است كه در معرض هواي آزاد قرار می گيرند.

بنابراين محافظت از اين قسمت ها با كمك كلاه، دستكش، شال گردن و چكمه هاي ضد آب مي تواند كمك كننده باشد. لباس و چكمه نبايد خيلي سخت و تنگ باشد كه باعث اختلال در گردش خون شود و بايد پس از خيس شدن تعويض شوند.


علائم سرمازدگی


! علائم اوليه سرمازدگي تا زمان پيشرفت آسيب، آشکار نمي شود.

! يكي از اولين علائم سرمازدگي احتمالي، احساس سوزن سوزن شدن در ناحیه اي است كه دچار سرمازدگي مي شود و بايد به كودكان تأكيد كرد تا در صورت شروع اين احساس در هر كجاي بدن خيلي سريع به منزل باز گردند. در صورتي که آسيب پيشرفت كند ناحيه سرمازده رنگ پريده و حتي حالت يخ زده و منجمد پيدا ميك ند.

! سرمازدگي ممكن است سطحی باشد كه در اين صورت فقط به پوست آسيب مي رسد اما در صورتي كه سرمازدگي عميق باشد به اعصاب، عروق خوني و حتي استخوا نها نيز آسيب مي رساند.


درمان سرمازدگی


! درمان سرمازدگي، گرم كردن عضو آسيب ديده است كه بايد به ترتيب خاصي صورت گيرد.

! اگر به سرمازدگي مشكوك شديد فوراً كودك را از محيط سرما دور كنيد تا آسيب بیشتری نبيند. سپس عضو سرمازده در داخل آب گرمي كه درجه حرارت آن بيش از 42 درجه سانتیگراد نيست فرو برده شود. درجه حرارت آب با دماسنج سنجيده شود و براساس حدس و گمان عمل نشود.

! استفاده از آبي بسيار داغ باعث سوختگي می شود زيرا ناحيه سرمازده فاقد احساس درد است. اگر حمام آب گرم در دسترس نيست بايد با قسمت های ديگر بدن، كه گرم هستند عضو سرمازده را گرم كرد.

! عضو سرمازده را می توان در حوله يا ملحفه اي گرم پيچيد ولي از پيچيدن سخت عضو بايد پرهيز شود، زيرا با اين كار تخريب و سیب بافتي بيشتر میشود.

! اگر ناحيه سرمازده پس از گرم شدن دوباره يخ بزند آسيب بافتي افزايش مي يابد.

! بيشتر موارد سرمازدگي خفيف در منزل قابل درمان است. چنانچه پس از گرم شدن، پوست به رنگ طبيعي برگشت و تاولي تشكيل نشد با پزشك خود مشورت كنيد. اما در صورت باقي ماندن درد يا بي حسی پس از گرم كردن هر چه سریع تر به مرکز درماني مراجعه كنيد.

! اگر بعد از گرم كردن تاول ايجاد شود بخصوص اگر تاول پر از خون باشد نشان دهنده آسيب شديد بافتي است.

! البته تا چند روز نمي توان به طور كامل به عمق آسیب پي برد. در صورتي كه پوست به شدت آسيب ديده باشد به آنتي بيوتيك، حمام هاي خاص و حتي پيوند پوست نياز است.

! آسيب هاي استخواني ممكن است موجب از دست دادن يك عضو شود.





منبع : کتاب بچه های کوچک، آسیب های بزرگ ،وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ، اداره سلامت کودکان