موضوعات

تهوع و استفراغ در کودکان

استفراغ یا بالا آوردن، به خروج محتویات معده از دهان با فشار گفته می شود. شیرخواران اغلب دچار این حالت می شوند ولی بدون فشار؛ این مساله متفاوت از استفراغ است. شایع ترین دلیل استفراغ، بیماری ویروسی است که معمولا با تغییر رژیم کودک و صبر برای سپری شدن دوره بیماری، مشکل رفع می شود. برای استفراغ، کودک به دارو نیاز ندارد. اگر کودک بتواند مقادیر اندک نوشیدنی را به دفعات زیاد بنوشد مراجعه به پزشک ضرورتی ندارد؛ به خصوص اگر کودک در فاصله استفراغ ها، حال عمومی خوبی داشته باشد.

علائم مشکلات گوارشی در کودکان

  • استفراغ
  • درد شکم
  • تب
  • دل پیچه
  • اسهال


چگونه بفهمیم آیا کودک دچار کم آبی شده است؟

  • اگر کودک در 8 ساعت گذشته ادرار نکرده باشد و یا کمتر از 4 پوشک را خیس کرده باشد.
  • هنگام گریه اشک وجود نداشته باشد.
  • دهان کودک خشک باشد و یا چشم ها فرو رفته باشند.
  • کودک هنگام ایستادن سرگیجه بگیرد.
  • کودک ضعیف و خواب آلود باشد.


درمان تهوع و استفراغ در کودکان

اگر کودک یکبار استفراغ کرد تا 2 ساعت به او آب یا غذا ندهید تا معده اش استراحت کند. اگر دوباره استفراغ کرد باید برای پیشگیری از کم آبی اقدام کنید. به یاد داشته باشید کلید مراقبت از کودک دچار استفراغ، دادن مقادیر کمی مایع به طور مرتب و مکرر است. این کار معمولا استفراغ را مهار می کند. از یک قطره چکان، قاشق یا فنجان می توانید باتوجه به راحتی کودک برای دادن مایعات استفاده کنید. هر نیم ساعت 30 سی سی مایعات به او بدهید.
بسیاری از متخصصان توصیه می کنند که همه غذاها و نوشیدنی ها را قطع کنید و تا قطع استفراغ از «مایع جبران کم آبی» (او آر اس) به کودک بدهید. درست است که این روش برای پیشگیری از کم آبی مطلوب است ولی بسیاری از والدین به دلیل مزه ناخوشایند این مایعات خوراندن آن به کودک را دشوار می یابند. بعضی والدین این محلول را منجمد کرده و در مواقع مورد نیاز به شکل بستنی یخی به کودک می دهند. اگر استفراغ یا اسهال خفیف باشد، به نظر می رسد مایعات برای شروع مناسب باشند؛ مایعاتی مانند آب، آب سیب، آب گلابی، بستنی یخی و عرق زنجبیل. اگر کودک اسهال دارد، آب میوه را با حجم برابر با آب مخلوط کنید و سپس به کودک بدهید. اگر استفراغ ادامه یابد، توصیه این است که از مایعات جبران آب (او آر اس) استفاده کنید.
استفاده از رژیم مایعات تنها تا 24 ساعت مجاز است .
شیر دادن را قطع نکنید! شیر مادر، مایعی طبیعی است که به آسانی و سرعت هضم و جذب می شود. حتی اگر کودک استفراغ کند باز بخشی از مایعات مصرف شده جذب بدنش می شود.
هر نوبت شیردهی را به نصف مدت قبلی، تقلیل دهید ولی نوبت های شیردهی را دو برابر کنید. به یاد داشته باشید که کودک بیمار به سرعت خسته می شود. برای راحتی شیرخوار، شاید لازم باشد شما کمی شیر بدوشید و پستان کم شیرتر را در دهان شیرخوار بگذارید.
اگر کودک شما دارو را برگردانده است، می توانیداز شیاف استامینوفن استفاده کنید.
استفراغی که به طور نامنظم یا با فاصله زیاد رخ می دهد و به کودک امکان می دهد بین دفعات استفراغ مایعات بنوشد از استفراغ متوالی یا کم فاصله خطرناک تر است.
اگر در نهایت کودک غذای جامد خورده است و پس از 4 تا 6 ساعت استفراغ نکرده می توان تغذیه عادی را شروع کرد.
با غذاهای نرم مانند پلو، حریره، موز خرد شده، کمپوت سیب، نان، بیسکویت مادر، شروع به از سرگیری غذا شود. توصیه ما این است که از غذاهای سالمی که کودک دوست دارد به او بدهید.


چه مقدار مایع می توان به کودک داد؟

چه مقدار آب می توان به کودکان بالای 2 سال داد ؟

هر 15 تا 20 دقیقه می توان به کودکان بزرگتر از دو سال 30 تا 60 سی سی معادل دو تا چهار قاشق چای خوری آب یا مایعات داد.

چه مقدار آب می توان به کودکان یک تا دو سال داد ؟

هر 15 تا 20 دقیقه می توان به کودکان یک تا دو ساله 30 سی سی معادل دو قاشق چای خوری آب یا سایر مایعات داد.

کودکان کمتر از یک سال چقدر آب می توانند مصرف کنند؟

هر 15 دقیقه می توان به کودکان یک ساله و کوچکتر از یک سال 15 سی سی معادل یک قاشق چای خوری مایع داد.

منبع: کتاب خودمراقبتی در ناخوشی های جزئی - وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی